1. Thời vụ trồng
Mokara thuộc nhóm lan ưa nóng và ánh sáng. Nhiệt độ thích hợp ban ngày không dưới 21oC. Nhiệt độ ban đêm không dưới 18,5oC. Cây lan Mokara có thể trồng quanh năm, tuy nhiên thích hợp nhất vẫn nên trồng vào thời điểm bắt đầu mùa mưa.
2. Cách trồng
Cây lan giống trước khi trồng phải được xử lý bệnh bằng cách ngâm gốc lan vào thuốc trừ nấm Dithane hoặc Vicarben tỷ lệ 1% trong khoảng 10 phút. Phân nhóm cây lan có kích cỡ như nhau để khi trồng tạo sự đồng đều, đẹp mắt và dễ chăm sóc. Dùng kéo cắt bỏ phần gốc bị thối đen, phần rễ bị gãy dập. Đặt gốc lan cách vỏ đậu từ 5-10 cm. Dùng dây kẽm mềm có bọc nhựa buộc chặt cây vào dây cáp hoặc ống nước để giữ cây không bị ngã đổ khi tưới nước.
3. Bón phân
Cây lan mới xuống giống đang bị mất sức nên rất cần dinh dưỡng để phục hồi bộ rễ. Có thể dùng phân bón lá kết hợp các chất kích thích ra rễ.
a. Giai đoạn lan phục hồi và ra rễ non
Sau khi xuống giống, cây lan còn yếu, bộ rễ chưa phát triển nên cần sử dụng phân bón lá có hàm lượng đạm cao: NPK 30-10-10, hoặc phân bón lá trùn quế Bio 01, liều lượng 1 g/lít. Phun định kỳ 1-2 lần/tuần. Nên phun phân bón lá kết hợp với chất kích thích ra rễ Terra-sorb 4, Rootlet hoặc Vitamin B1 (1 g/1 lít nước).
Từ 3-6 tháng đầu, phun liên tục các loại phân trên cho đến khi cây ra rễ chạm đến vỏ đậu.
b.Giai đoạn sinh trưởng (sau trồng 4-6 tháng)
Khi cây lan đã khỏe, ra rễ nhiều có thể kết hợp sử dụng loại phân bón có tỷ lệ N:P:K bằng nhau như NPK 20-20-20(1g/lít), phun kết hợp với Terrasorb foliar hoặc Vitamin B1(1ml/lít). Phun định kỳ 2 lần/tuần.
Khi rễ lan chạm đến vỏ đậu, bón phân vào gốc (Dynamic hoặc Bounce Back), bỏ phân cách gốc 7-10cm, mỗi gốc 5-7 viên phân. Định kỳ mỗi tháng bỏ 1 lần. Rải ngay trên mặt vỏ đậu.
c. Giai đoạn ra hoa
Giai đoạn sau trồng 6 tháng cây lan bắt đầu ra hoa, có thể phun bổ sung NPK 6-30-30 (1g/1 lít nước) để kích thích ra hoa.
Sau mỗi đợt cắt hoa, cần phải bổ sung dinh dưỡng có hàm lượng đạm cao để cây tập trung ra hoa đợt kế tiếp.
Phun phân bón lá NKP 30-10-10 (1 g/1 lít nước) kết hợp với chất kích thích ra rễ, phun từ 3-4 lần, tiếp đến sử dụng phân bón lá có tỷ lệ N:P:K bằng nhau như NPK 20-20-20 (1 g/1 lít nước), phun từ 1-2 lần sau đó phun 1-2 lần NPK 6-30-30 + HQ101 để kích thích ra hoa, kết thúc một chu kỳ phun phân.
Lưu ý:
Có thể thay thế phân bón lá vô cơ bằng phân bón lá hữu cơ để phun cho lan, chú ý hàm lượng dinh dưỡng và tác dụng của phân bón sao cho phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây.
Nên mua các loại phân bón chuyên dụng cho cây lan được cung cấp bởi những nhà sản xuất và phân phối có uy tín, tránh hàng giả, hàng kém chất lượng ảnh hưởng đến cây lan, không những cây không sinh trưởng phát triển được mà còn cháy lá, thối nõn, chết cây.
7. Tưới nước
Nước là yếu tố quan trọng quyết định sự sinh trưởng, phát triển của cây lan Mokara. Độ pH nước thích hợp từ 6-7. Đối với những vùng có mạch nước ngầm tốt có thể dùng trực tiếp không qua xử lý để tưới cho cây. Tuy nhiên, tốt nhất nên xây bể chứa nước và chỉ dùng nước đã được bơm lên từ giếng và chứa trong bể từ 1-2 ngày.
Hàng ngày tưới nước 2 lần vào buổi sáng (6-9 giờ) và buổi chiều (2-5 giờ). Vào thời điểm mùa mưa, có thể chỉ tưới 1 lần, nếu đủ ẩm có thể không cần tưới. Vào những ngày thời tiết nhiều sương mù vào ban đêm, nên tưới rửa lá ngay vào sáng hôm sau để tránh hiện tượng rụng lá. Những ngày trời nắng, nóng có thể tưới bổ sung thêm 1-2 lần.
Có thể tưới nước bằng tay, hoặc hệ thống tưới phun tự động.
Khi tưới bằng hệ thống tưới phun tự động cần kiểm tra nguồn nước vào những ngày nắng nóng tránh trường hợp nước ở trong ống dẫn bị nung nóng làm ảnh hưởng đến cây lan.
Kiểm tra kỹ độ ẩm trong vườn lan, không nên tưới quá ẩm cây lan dễ bị nấm xâm nhập gây thối.
8. Phòng trừ sâu bệnh
Cây lan Mokara thường bị nhiều đối tượng sâu bệnh, nhất là bệnh gây hại, làm ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng, tốc độ ra hoa, đặc biệt chất lượng hoa, gây thiệt hại về kinh tế.
Tùy theo đối tượng gây hại sẽ có biện pháp phòng trừ tối ưu. Tuy nhiên, biện pháp phun các loại thuốc phòng bệnh có phổ tác dụng rộng theo định kỳ được dùng nhiều nhất (Phun kỳ 10-15 ngày/lần trong mùa nắng, 7 ngày/lần trong mùa mưa).
Một số bệnh thường gặp
Bệnh thối đọt: Do nấm Phytopthora palmivora gây ra. Vết bệnh ban đầu là một điểm nhỏ, ủng nước, có màu nâu đen. Bệnh gây hại chủ yếu trên lá non, ngọn và chồi cây lan làm cho đỉnh bị thối nhũn, lan dần xuống dưới làm lá và cuống lá bị thối, dễ rụng. Bệnh có thể gây thành dịch trong điều kiện ẩm độ cao với nhiệt độ khoảng 20oC.
Biện pháp xử lý: Không phun phân bón có hàm tượng đạm cao, tăng cường các loại phân có hàm lượng Kali cao. Tưới nước đủ ẩm, tạo sự thông thoáng cho vườn lan. Kết hợp phun thuốc Norshield 58WP, Score 250 ND, Metaxyl 500WP, Aliette 800WG. Liều lượng 1 g/1 lít nước.
Bệnh thối nhũn: Do vi khuẩn Erwinia sp. gây ra. Vết bệnh giống như dội nước sôi. Lá bị nặng chuyển màu nâu đỏ, sau đó từ từ thối đen và rụng. Bệnh thường phát sinh vườn lan có độ ẩm cao, dùng phân bón có hàm lượng đạm cao. Bệnh nặng sẽ gây chết cây.
Biện pháp xử lý: Bón phân cân đối, tưới nước đủ ẩm. Dùng kéo đã khử trùng cắt bỏ phần lá bị bệnh. Phun thuốc trừ khuẩn kết hợp với thuốc bệnh Score, Aliette, Ridomil. Liều lượng 1 g/1 lít nước.