Ngày nay xã hội càng phát triển, đời sống càng nâng cao và nhu cầu sử dụng các sản phẩm chất lượng ngày càng lớn. Sản lượng gạo chất lượng tại Thừa Thiên Huế hàng năm đủ lớn để đáp ứng nhu cầu thị trường trong tỉnh, tuy nhiên phần đông người tiêu dùng vẫn chưa biết đến nhiều, chủ yếu vẫn tin dùng các sản phẩm gạo mang thương hiệu nước ngoài như gạo Thái Lan, hoặc từ các tỉnh đã có thương hiệu, trong khi những sản phẩm lúa gạo của địa phương có cùng chất lượng và loại giống nhưng giá cả vẫn thường thấp hơn 15- 20%, nguyên nhân chủ yếu là chưa có thương hiệu. Do đó, việc tạo ra thương hiệu lúa gạo đặc trưng của địa phương nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, góp phần cải thiện đời sống người nông dân là vấn đề cấp thiết.
Từ năm 2013, được sự chỉ đạo và hỗ trợ từ Sở Nông nghiệp và PTNT Thừa Thiên Huế, Trung tâm Khuyến Nông - Lâm - Ngư đã thực hiện triển khai nhiều mô hình mô hình sản xuất các giống lúa chất lượng như BT7, HC4, HN6,…. Nhận thấy được lợi ích cũng như tiềm năng về thị trường, HTX Nông nghiệp Thủy Thanh 2 đã mạnh dạn tổ chức và vận động bà con nông dân tham gia sản xuất. Từ sản xuất thử với quy mô nhỏ, đến nay HTX đã có những vùng chuyên canh sản xuất các giống lúa chất lượng, tạo ra được sản lượng lúa hàng hóa, đủ khả năng đáp ứng được nhu cầu của thị trường cả về số lượng lẫn chất lượng. Vấn đề bất cập hiện nay là đã có sản phẩm đảm bảo chất lượng, có nhu cầu thị trường, nhưng do chưa xây dựng và đăng ký nhãn hiệu hàng hóa để lưu thông trên thị trường; dẫn đến giá cả thấp hơn so với các sản phẩm gạo chất lượng trên thị trường đã có thương hiệu riêng, dẫn đến gây khó khăn trong công tác khuyến khích, vận động người nông dân mở rộng diện tích sản xuất các giống lúa chất lượng trong thời gian tới.
Để xây dựng thương hiệu sản phẩm lúa gạo theo hướng phát triển bền vững và lâu dài, cần phải định hướng phát triển sản xuất lúa gạo theo hướng căn cứ vào nhu cầu thị trường cả về số lượng, chất lượng, chủng loại, mùa vụ để có định hướng chỉ đạo sản xuất phù hợp. Trong sản xuất cần nỗ lực triển khai các giải pháp về quy hoạch vùng lúa hàng hóa, lựa chọn cơ cấu giống phù hợp với nhu cầu thị trường và điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng, mùa vụ. Chú trọng nâng cao kỹ thuật canh tác, thu mua, bảo quản, chế biến cho người sản xuất lúa và đặc biệt phải kiểm soát tốt quy trình sản xuất để sản xuất lúa gạo hàng hóa có giá trị cao, đáp ứng tốt nhu cầu của thị trường. Thực tế sản phẩm gạo chất lượng tại tỉnh Thừa Thiên Huế nói chung, và xã Thủy Thanh nói riêng đến nay vẫn chưa có thương hiệu trên thị trường chủ yếu do các yếu tố sau:
- Chưa có chương trình cụ thể và nỗ lực thực sự để xây dựng thương hiệu cho lúa gạo tỉnh nhà, cũng như từng địa phương trên địa bàn toàn tỉnh.
- Các giống lúa chất lượng chưa đa dạng và chưa được sản xuất ổn định, môi trường sản xuất chưa bền vững.
- Thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa người nông dân với các doanh nghiệp.
- Chưa tạo được nhãn hiệu hấp dẫn để quảng bá đến thị trường.
Để xây dựng thương hiệu lúa gạo cho địa phương một cách bền vững, theo chúng tôi cần thực hiện theo những bước sau:
1. Có chương trình xây dựng thương hiệu cho lúa gạo cụ thể nhằm tăng giá trị gạo trên thị trường, khuyến khích mở rộng sản xuất lúa gạo chất lượng tại địa bàn.
2. Tiếp tục khảo nghiệm, thu thập và tuyển chọn tổ chức sản xuất các giống lúa chất lượng mới nhằm đa dạng hóa sản phẩm.
3. Hợp tác với người nông dân để sản xuất gạo có chất lượng cao, đồng thời đảm bảo giá cả hợp lý, không để người sản xuất bị ép giá. Khuyến khích các doanh nghiệp tổ chức các hệ thống thu mua lúa gạo trực tiếp từ ruộng nông dân đến nơi chế biến, hạn chế mua qua trung gian gây thiệt hại đến quyền lợi của nông dân và ảnh hưởng uy tín của thương hiệu gạo. Bên cạnh đó tích cực phổ biến thương hiệu gạo và tìm kiếm mở rộng thị trường tiêu thụ.
4. Đăng ký, lựa chọn tên nhãn hiệu hấp dẫn, thể hiện tính đặc trưng của sản phẩm tránh tình trạng gạo trôi nổi không có thương hiệu trên thị trường như hiện nay. Nhãn hiệu với chức năng là một công cụ maketing- truyền đạt tới người tiêu dùng uy tín của sản phẩm, là bước đi đầu tiên và cần thiết để quảng bá sản phẩm, tạo thế cạnh tranh trên thị trường. Việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu như một cam kết về chất lượng sản phẩm đối với người tiêu dùng, tạo lòng tin nơi khách hàng về sản phẩm, là động lực cho sản phẩm ngày càng được tiêu thụ, sử dụng rộng rãi trên thị trường. Do đó, đăng ký nhãn hiệu cho sản phẩm cần được thực hiện, và triển khai một cách nhanh chóng.
5. Xây dựng và triển khai chiến lược marketing bằng nhiều hình thức như: đẩy mạnh hoạt động quảng bá trên mạng điện tử, kênh truyền hình, tổ chức các hội thảo xúc tiến quảng bá sản phẩm và tham gia hội chợ, triển lãm, …. để thương hiệu lúa gạo nhanh chóng tiếp cận với thị trường tiêu thụ.
Một khi sản phẩm gạo chất lượng đã có thương hiệu, vị trí vững vàng trên thị trường và được sự tin tưởng của người tiêu dùng thì nó sẽ đem lại rất nhiều lợi ích như nâng cao giá trị sản phẩm, tăng lợi nhuận cho người nông dân; gia tăng sức cạnh tranh với các sản phẩm gạo khác; giúp ổn định chuỗi sản xuất lúa gạo của địa phương.
Việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm lúa gạo đòi hỏi nhiều thời gian và nỗ lực; với sự kiên kết chặt chẽ giữa các thành phần bao gồm: nhà nghiên cứu, nhà nông, nhà doanh nghiệp dưới sự điều hợp của nhà nước. Trên cơ sở đó, hệ thống quản lý chuỗi giá trị ngành lúa gạo sẽ được hình thành, phát triển và phát huy thế mạnh của địa phương, gia tăng hiệu quả kinh tế, góp phần tăng thu nhập, cải thiện đời sống của người nông dân.